មូលដ្ឋានអំពីកុំព្យូទ័រ
កុំព្យូទ័រគឺជាឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិចមួយដែលអាច រក្សាទុក ដំណើរការ និងបង្ហាញទិន្នន័យ។ ជាលក្ខណៈសាមញ្ញ វាគឺជាម៉ាស៊ីនមួយដែលជួយអ្នកបំពេញកិច្ចការផ្សេងៗ ចាប់ពីការគណនាមូលដ្ឋានរហូតដល់សកម្មភាពស្មុគស្មាញដូចជាលេងហ្គេម កាត់តវីដេអូ ឬដំណើរការកម្មវិធីបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ។
អ្វីដែលធ្វើឱ្យកុំព្យូទ័រដំណើរការ
កុំព្យូទ័រមានសមាសធាតុសំខាន់ពីរ៖
- Hardware: ផ្នែករាងកាយដែលអ្នកអាចមើលឃើញ និងប៉ះពាល់បាន រួមមានកន្លែងដំណើរការកណ្តាល (CPU), មេម៉ូរី (RAM), ឧបករណ៍រក្សាទុក (Hard disk), និងឧបករណ៍បញ្ចូល (Mouse, Keyboard) និងបញ្ចេញ (Monitor)។
- Software: កម្មវិធីដែលប្រាប់កុំព្យូទ័រថាត្រូវធ្វើអ្វី រួមមានប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ (Windows, macOS) និងកម្មវិធីផ្សេងៗ
មុខងារមូលដ្ឋានរបស់កុំព្យូទ័រ
កុំព្យូទ័រទាំងអស់ធ្វើការប្រតិបត្តិការមូលដ្ឋានប្រាំ៖
- Input: ទទួលយកទិន្នន័យតាមរយៈឧបករណ៍ដូចជាក្តារចុច និងកណ្តុរ
- Storage: រក្សាទុកទិន្នន័យក្នុងមេម៉ូរីសម្រាប់ប្រើប្រាស់ពេលអនាគត
- Processing: បំលែងទិន្នន័យទៅជាព័ត៌មានមានប្រយោជន៍តាមរយៈការគណនា និងប្រតិបត្តិការតក្កវិជ្ជា
- Output: បង្ហាញលទ្ធផលតាមរយៈ អេក្រង់កុំព្យូទ័រ ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ព
- Control: គ្រប់គ្រង និងសម្របសម្រួលប្រតិបត្តិការទាំងអស់
សមាសធាតុ Hardware សំខាន់ៗ
ផ្នែក hardware សំខាន់បំផុតរួមមាន៖
- CPU (Central Processing Unit): ជាញឹកញាប់ត្រូវបានគេហៅថា "ខួរក្បាល" របស់កុំព្យូទ័រ វាធ្វើការអនុវត្តការណែនាំ និងបំពេញការគណនា
- RAM (Random Access Memory): កន្លែងរក្សាទុកបណ្តោះអាសន្នដែលផ្ទុកកម្មវិធី និងទិន្នន័យនៅពេលកុំព្យូទ័រកំពុងដំណើរការ
- Motherboard: បន្ទះសៀគ្វីសំខាន់ដែលតភ្ជាប់សមាសធាតុទាំងអស់
- ឧបករណ៍រក្សាទុក: ថាសរឹង ឬ ដំុប្រអប់ ដែលរក្សាទុកទិន្នន័យ និងកម្មវិធីជាអចិន្ត្រៃយ៍។ មានដូចជា Hard disk, SSD, USB Flash….

ទិន្នន័យ និងព័ត៌មាន
វាសំខាន់ក្នុងការយល់ដឹងពីភាពខុសគ្នារវាងទិន្នន័យ និងព័ត៌មាន៖
- ទិន្នន័យ: ហេតុការណ៍ និងតួលេខសាមញ្ញដែលមិនទាន់បានរៀបចំ ដូចជាបញ្ជីលេខលក់ដូរ
- ព័ត៌មាន: ទិន្នន័យដែលត្រូវបានដំណើរការ និងរៀបចំឱ្យមានអត្ថន័យ និងមានប្រយោជន៍សម្រាប់ការធ្វើការសម្រេចចិត្ត
កុំព្យូទ័រយកទិន្នន័យសាមញ្ញជាធាតុចូល ដំណើរការវាតាមការណែនាំដែលបានសរសេរកម្មវិធី ហើយផលិតព័ត៌មានមានអត្ថន័យជាធាតុចេញ។ ម៉ូដែលមូលដ្ឋាន Input-Process-Output នេះគឺជាមូលដ្ឋានរបស់ប្រតិបត្តិការកុំព្យូទ័រទាំងអស់។
ពាក្យបច្ចេកទេស
1. Hardware – សមាសធាតុរាងកាយរបស់កុំព្យូទ័រដែលអាចមើលឃើញ និងប៉ះពាល់បាន
2. Software – កម្មវិធី និងប្រព័ន្ធបញ្ចេញសេចក្តីណែនាំដល់កុំព្យូទ័រ
3. CPU (Central Processing Unit) – ឯកតាដំណើរការកណ្តាលដែលទទួលខុសត្រូវលើការអនុវត្តការណែនាំ
4. RAM (Random Access Memory) – មេម៉ូរីបណ្តោះអាសន្នដែលអនុញ្ញាតឱ្យកុំព្យូទ័រចូលប្រើទិន្នន័យបានយ៉ាងរហ័ស
5. Motherboard – បន្ទះសៀគ្វីមេដែលតភ្ជាប់សមាសធាតុផ្សេងៗរបស់កុំព្យូទ័រ
6. Input – ដំណើរការបញ្ចូលទិន្នន័យឬការណែនាំចូលក្នុងកុំព្យូទ័រ
7. Output – ដំណើរការបញ្ចេញលទ្ធផលពីកុំព្យូទ័រ